Θεσσαλονίκη

Η ιστορία της πόλης

Η ιστορία της πόλης ξεκινάει κατα την ελληνιστική εποχή, το 316 π.Χ. , όταν ο διάδοχος του Μεγάλου Αλεξάνδρου στο θρόνο της Μακεδονίας, βασιλιάς Κάσσανδρος, μετά τη νέα τάξη πραγμάτων που επιφέρει η εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου κατά των Περσών και την ανάγκη επικοινωνίας του βασιλείου της Μακεδονίας με τον ευρύτερο ελληνικό χώρο, αλλά και τον μακρινό καινούριο κόσμο της Ανατολής, επιλέγει να συνενώσει τα 26 πολίσματα που προυπήρχαν στην περιοχή γύρω από το Θερμαικό κόλπο, σε μία ενιαία πόλη. Στη νέα αυτή πόλη που ιδρύει ο Κάσσανδρος δίνει το όνομα της γυναίκας του, κόρης του Φιλίππου Β’ και αδελφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου, της Θεσσαλονίκης.

Λόγω της καίριας γεωγραφικής της θέσης, η Θεσσαλονίκη αναπτύσσεται με γρήγορο ρυθμό και λίγο μετά την κατάκτηση της απο τους Ρωμαίους το 148 π.Χ. ορίζεται ως πρωτεύουσα και έδρα της Ρωμαικής επαρχίας της Μακεδονίας. Τους πρώτους αιώνες της ρωμαικής κυριαρχίας, εκτός απο την κατασκευή της Εγνατίας οδού (146-120 π.Χ.) , δύο ακόμη γεγονότα θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στη μετέπειτα εξέλιξη της πόλης. Το 42 π.Χ. η Θεσσαλονίκη αρνείται να δεχτεί τους δολοφόνους του Καίσαρα, (Βρούτο και  Κάσιο), με συνέπεια oι αυτοκρατορικοί Μάρκος Αντώνιος και Οκταβιανός να την ανταμείψουν γι’αυτό ανακηρύσσοντας την »ελεύθερη πόλη» και απαλλάσσοντας την απο τη φορολογία. Το δεύτερο γεγονός συντελείται το 50 μ.Χ. όταν την πόλη επισκέπτεται ο απόστολος Παύλος για να κηρύξει τη χριστιανική πίστη, ιδρύοντας Εκκλησία προς την οποία θα συντάξει αργότερα τις δύο »προς Θεσσαλονικείς» επιστολές, οι οποίες αποτελούν τα αρχαιότερα κείμενα της Καινής Διαθήκης. Η Θεσσαλονίκη αναπτύσεται οικονομικά σε κέντρο εμπορίου και βιοτεχνίας αλλά και πνευματικά ως κέντρο της ανερχόμενης θρησκείας του Χριστιανισμού.

Η πόλη ζει τις καλύτερες στιγμές της στις αρχές του 4ου μ.Χ. αιώνα, όταν μέσα στη σχεδόν διαλυόμενη τότε ρωμαική αυτοκρατορία, ο Γαλέριος γίνεται Αύγουστος και επιλέγει τη Θεσσαλονίκη ως ανατολική έδρα του ρωμαικού κόσμου, την οποία και διοικεί ο ίδιος. Με την ίδρυση της Κωσταντινούπολης, το 330 μ.Χ. η Θεσσαλονίκη θα βρεθεί ανάμεσα στις δυο πρωτεύουσες, την παλιά και τη νέα Ρώμη και η θέση της γίνεται απο οικονομική, στρατιωτική και πολιτική άποψη ακόμα πιο σημαντική, αποκτόντας τον τίτλο της Συμβασιλεύουσας πόλης, τίτλο που θα διατηρήσει καθ’ όλη τη διάρκεια της Βυζαντινής περιόδου. Αξίζει επίσης να σημειωθεί η δράση των Θεσσαλονικέων αδελφών Κυρίλλου και Μεθοδίου τον 9ο μ.Χ. αιώνα, η οποία συνδέεται με την απαρχή του εκχριστιανισμού αλλά και της φιλολογίας των σλαβικών εθνών.

Η Θεσσαλονίκη γυρίζει σελίδα στην ιστορία της, μετα την κατάκτηση της απο τους Οθωμανούς το 1430 μ.Χ. υπο την κυριαρχία των οποίων θα παραμείνει για τους επόμενους σχεδόν πέντε αιώνες. Από τον 15ο αιώνα και ύστερα, κατόπιν άδειας που παραχωρείται απο τον Σουλτάνο Μπαγιαζίτ Β’, στην πόλη εγκαθίσταται μεγάλος αριθμός διωκόμενων Εβραίων και στο τέλος του 19ου αιώνα η Θεσσαλονίκη αναδεικνύεται πλέον στη σημαντικότερη παγκόσμια εβραική μητρόπολη, αποκαλούμενη από τους Ιουδαίους »Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων». Μετά τη λήξη των Βαλκανικών Πολέμων, η πόλη απελευθερώνεται στις 26 Οκτωβρίου του 1912 και ενσωματώνεται στο σύγχρονο Ελληνικό Κράτος, ενω το 1922-24 η πολυμορφία του πληθυσμού της, θα ενισχυθεί ακόμη περισσότερο μετα την εισροή προσφύγων απο τη Μικρα Ασία και τον Πόντο. Η Θεσσαλονίκη θα αποτελέσει στο εξής τη δεύτερη μεγαλύτερη ελληνική πόλη, με τον πληθυσμό της να ανέρχεται σήμερα κοντά στους 800.000 κατοίκους.

ΜΝΗΜΕΙΑ & ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

1. Λευκός Πύργος
2. Κάστρα – Επταπύργιο – Γεντί Κουλέ
3. Ρωμαική αγορά (2ος – 3ος μ.Χ. αιώνας)

Γαλεριανό Συγκρότημα (4ος μ.Χ. αιώνας)

4. Ροτόντα
5. Αψίδα του Γαλερίου (Καμάρα)
6. Ανάκτορα του Γαλερίου (σημερινή Πλατεία Ναυαρίνου)

Παλαιοχριστιανικοί και Βυζαντινοί Ναοί

7. Άγιος Δημήτριος (4ος μ.Χ. αιώνας)
8. Παναγία Αχειροποίητος (5ος μ.Χ. αιώνας)
9. Όσιος Δαβίδ  (5ος-6ος μ.Χ. αιώνας)
10. Αγία Σοφία (7ος μ.Χ. αιώνας)
11. Παναγία Χαλκέων (11ος μ.Χ. αιώνας)
12. Μονή Βλατάδων (14ος μ.Χ. αιώνας)

13. Μπεζεστένι (15ος μ.Χ, αιώνας)
14. Μπέη Χαμάμ (15ος μ.Χ. αιώνας)
15. Αγορά Μοδιάνο (20ος αιώνας)
16. Πλατεία Αριστοτέλους (20ος αιώνας)
17. Πύργος του ΟΤΕ (20ος αιώνας)

Μουσεία

A. Αρχαιολογικό Μουσείο
B. Βυζαντινό Μουσείο
C. Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
D. Μουσείο Φωτογραφίας
E. Μουσείο Κινηματογράφου